Werkendlichaam Powered by EMC

Het woord whiplash betekent letterlijk 'zweepslag'. Met whiplash wordt de plotselinge slingerbeweging bedoeld van het hoofd en de nek ten opzichte van de romp. Meestal wordt zo'n slingerbeweging gemaakt tijdens een botsing of ongeluk.

De klachten kunnen bestaan uit nekpijn, schouderpijn, pijn in de armen, pijn in de hoge- en middenrug, pijn tussen de schouderbladen, branderige sensaties in de nek, armen en handen, duizeligheid, draaierigheid, hoofdpijn, slikklachten, kauwklachten, concentratiestoornissen, vergeetachtigheid, intense vermoeidheid en problemen met het vinden van woorden.

Het is vooraf onduidelijk hoe het klachtenpatroon zich ontwikkelt. Het herstel kan al na enige dagen zijn gerealiseerd, maar het kan ook langer op zich laten wachten, variërend van enkele weken tot een aantal maanden. De meeste mensen hebben korte tijd last van hun klachten. Tachtig procent is binnen een jaar klachtenvrij.

Als de klachten langer aanhouden dan oorspronkelijk werd verondersteld, is het raadzaam om de huisarts weer te raadplegen.

Beloop van het whiplash letsel
Bij zeventig procent van de mensen verdwijnen de klachten binnen drie tot zes maanden. Bij dertig procent zijn de klachten chronisch met beperkingen in de dagelijkse activiteiten. Tien procent van de mensen ondervindt voor onbepaalde tijd ernstige pijnklachten.
Om onduidelijke redenen verdwijnen de klachten niet maar worden ze chronisch. Dit ondanks dat er geen lichamelijke oorzaken gevonden kunnen worden.

Een whiplashletsel kan optreden als hoofd en nek ten opzichte van het lichaam een heel plotselinge versnelling ondergaan. De meeste mensen lopen een nekverstuiking op door aanrijdingen en met name bij kop-staartbotsingen (minstens 15.000 aanrijdingen per jaar).
Maar een nekverstuiking kan ook ontstaan door bijvoorbeeld botsautootjes of carten. Daarnaast kan geweld een oorzaak zijn van een whiplash.

Tijdens een whiplash vindt er een heftige zwiepbeweging plaats van het hoofd en hals, eerst in één, en vervolgens in de tegengestelde richting. Deze bewegingen gaan gepaard met veel kracht en snelheid. Daardoor kan er onder meer letsel ontstaan van wervellichamen, wervelgewrichtjes, tussenwervelschijven, banden, spieren, zenuwbanen of hersenweefsel.

Het vaststellen van het whiplashletsel is geen eenvoudige zaak: op röntgenfoto's is meestal niets te zien en MRI-scans geven maar in enkele gevallen duidelijkheid. Wel kan op deze manier ander (ernstiger) letsel worden uitgesloten.

Belangrijk voor het vaststellen van de diagnose is, dat de arts een goede anamnese (verhaal van de patiënt) afneemt, waarbij aard en toedracht van het ongeval aan bod komen. Ook de bewustzijnstoestand direct na het ongeval, de klachten en symptomen en het verloop daarvan, zijn van belang. Daarnaast is het verstandig om een zorgvuldig (lichamelijk) onderzoek te laten doen, eventueel aangevuld met een neurologisch onderzoek. Aan de hand van de onderzoeken kan de arts bepalen óf en in welke mate iemand whiplashletsel heeft en welke specialist de behandeling uitvoert.

In de (para)medische wereld bestaat nog geen volledige overeenstemming over de behandeling van acuut en chronisch whiplashletsel. Tot op heden is er nog geen behandeling onvoorwaardelijk succesvol gebleken bij whiplashpatiënten. Wel is bekend dat veel mensen baat hebben bij een zogenaamde multidisciplinaire aanpak van zowel een therapeut als psycholoog.

Er bestaat in Nederland een Medische Adviesraad die bestaat uit een aantal deskundigen. Zij hebben voor artsen een richtlijn opgesteld hoe zij dienen te handelen bij het vaststellen van een whiplash letsel. Doel is de betrokkene zo snel mogelijk te activeren en zo de duur van de klachten te beperken. Dit blijkt uit vele studies de meest effectieve benadering.

Daarnaast dient met name de pijn met goede pijnstillers te worden bestreden. De nek mag gerust worden bewogen. Na een week wordt de situatie opnieuw beoordeeld en de activiteiten zo mogelijk uitgebreid en de pijnstillers verminderd. Na drie weken is de behandeling afhankelijk van het beloop van de klachten.

Als het natuurlijk herstel niet goed verloopt, kunnen therapeuten (fysio, Mensendieck, Cesar manueel, chiropractor) worden ingeschakeld. Als het herstel daarna nog steeds uitblijft, is het raadzaam een specialist raad te plegen. Welke specialist hangt af van de aard van de klachten. Werknemers kunnen soms via de Arbo-arts naar gespecialiseerde centra worden doorverwezen.

Whiplash onstaat meestal na een auto-ongeval. Een ongeluk kan een vervelende en ingrijpende ervaring zijn. Het is belangrijk dat men na het ongeluk tot rust komt. Probeer de dagelijkse activiteiten weer op te pakken of onder begeleiding van de Arbo-arts aan het werk te gaan zodra u zich daartoe in staat voelt.