Artrose in de heup

Wat is het?

Bij gewrichtsslijtage (artrose) in de heup wordt het gladde kraakbeenoppervlak van het gewricht aangetast. Het kraakbeen kan zo beschadigd raken dat de gewrichtsvlakken niet meer soepel langs elkaar kunnen glijden. De botuiteinden schuren langs elkaar. Daardoor gaat bewegen moeilijker, het gewricht gaat pijn doen en de belastbaarheid neemt af. Het heupgewricht is steeds slechter in staat om het lichaamsgewicht te dragen tijdens het lopen, opstaan en andere inspanningen.

Stijfheid, pijn en bewegingsbeperkingen zijn de meest voorkomende klachten. Meestal zit de pijn in de liesstreek maar deze kan uitstralen over het dijbeen en naar de knie. De meeste klachten treden op aan het begin van een beweging of bij belasting van een gewricht. Bijvoorbeeld bij het opstaan uit een stoel. Dit wordt ook wel startpijn of startstijfheid genoemd.

Door de beperkingen en pijn in de heup gaat men anders en ook minder bewegen. De conditie van de spieren neemt dan af en komt er meer druk op de gewrichten te staan. Hierdoor kunnen de slijmbeurzen weer ontstoken raken.

Deze aandoening komt vooral voor bij mensen van 55 jaar en ouder, maar ook jongeren kunnen het krijgen. Vrouwen hebben vaker artrose in de heup dan mannen.


Waardoor kan het komen?

Artrose in de heup kan een gevolg zijn van erfelijke aanleg (heupdysplasie), ovebelasting (bijvoorbeeld door overgewicht, het verrichten van zwaar lichamelijk werk, veel en zwaar sporten) of een andere ziekte (reumatoÔde artritis of de ziekte van Perthes). Het is ook mogelijk dat de klachten het gevolg zijn van een klein lengteverschil tussen de beide benen of van verkeerde schoenen. Hierbij kan de heup overbelast worden.

Vaak is de oorzaak van slijtage (artrose) in de heup onbekend. Meestal ontstaan de klachten op latere leeftijd maar de slijtage van het heupgewricht is dan vaak al tien tot twintig jaar aan de gang.


Hoe wordt het vastgesteld?

De arts zal door middel van vragen (anamnese) en lichamelijk onderzoek meestal de diagnose artrose kunnen stellen.

Wanneer de klachten of de beperkingen toenemen, kan de huisarts een rŲntgenfoto laten maken.

Artrose is niet vast te stellen door middel van bloedonderzoek. De arts kan wel bloedonderzoek uitvoeren om andere oorzaken zoals artritis of jicht uit te sluiten.


Wat kan helpen?

Omdat de oorzaak van artrose nog niet bekend is, kan artrose nog niet genezen worden. Maar met een goede behandeling kunnen klachten van pijn en stijfheid wel verminderen. Zo kan de huisarts medicijnen of fysiotherapie voorschrijven. Als de huisarts dat nodig vindt, kan er ook een foto gemaakt worden. Als er op deze foto veel schade te zien is, kan er worden doorverwezen naar een reumatoloog of orthopeed.

Als het heupgewricht ernstig is aangetast, kan het vervangen worden door een prothese door middel van een operatie.


Wie kan helpen?

De huisarts, fysiotherapeut, reumatoloog en othopeed kunnen bij de behandeling betrokken zijn.


Ermee leven

Artrose is ingrijpend en verandert veel in iemands leven. De dingen die voorheen moeiteloos leken te gaan, zijn niet meer vanzelfsprekend. Het kan zijn dat iemand zijn of haar manier van leven aan moet passen bijvoorbeeld door andere dingen in de vrije tijd te doen.

Artrose en werk
Als iemand door artrose verzuimt van het werk of de werkzaamheden niet goed uit kan voeren, kan de bedrijfsarts worden ingeschakeld. Deze kan helpen bij de begeleiding of de mogelijkheden voor aangepast werk onderzoeken. Ook kan men te maken krijgen met een verzekeringsarts of ergotherapeut.

Hulpmiddelen
Bij artrose kunnen hulpmiddelen nuttig zijn. Met hulpmiddelen worden de gewrichten ontlast en ze helpen mensen met artrose om zo zelfstandig mogelijk te blijven. Er zijn veel hulpmiddelen te krijgen, vraag hiervoor advies bij de reumaconsulent of reumaverpleegkundige bij de thuiszorg.

Er is ook een boek over hulpmiddelen te krijgen: het 'Hulpmiddelenboek Gewrichtsslijtage (artrose)'. Dit boek geeft uitgebreide informatie over de verschillende hulpmiddelen, het kiezen daarvan, advies, hulpverlening en vergoedingsregelingen. Het is voor euro 6,- te koop bij de apotheek. Dit soort 'zorgboeken' zijn ook te bestellen op www.boekenoverziekten.nl.

Artrose en seks
Klachten zoals pijn, stijfheid en vermoeidheid kunnen een negatieve invloed hebben op het seksleven. Het verlangen naar seks met de partner kan afnemen en ook kan de daad zelf problemen opleveren. Het is belangrijk om hierover met elkaar te praten. Tevens kan men een pijnstiller voor het vrijen innemen of een andere houding proberen.

ReumapatiŽntenverening en bond
Een reumapatiŽntenvereniging zet zich in voor de belangen van reumapatiŽnten en organiseert daarnaast ook lotgenotencontacten, gespreksgroepen en bewegingsactiviteiten. Ook geeft de vereniging voorlichting over reuma, medicijnen en leven met reuma.

De reumapatiŽntenbond verenigt en ondersteunt 109 patiŽntenverenigingen die lokaal werkzaam zijn. De reumapatiŽntenbond behartigt ook de belangen van alle mensen met reuma in Nederland. Kijk hiervoor op www.reumabond.nl

Het Reumafonds houdt zich bezig met het bestrijden van de ziekte door artsen en wetenschappers te financieren in hun onderzoek. Ook helpt het Reumafonds de ziekte beter draagbaar te maken door voorlichting en financiŽle steun te geven, door de patiŽntenorganisaties financieel te steunen en door het vragen van maatschappelijke aandacht voor de ziekte. Zie ook www.reumafonds.nl


Gerelateerde onderwerpen
Woordenlijst
Links