Fibromyalgie

Wat is het?

Fibromyalgie valt onder de reumatische aandoeningen en betekent letterlijk pijn in bindweefsel en spieren. Fibromyalgie is een term die alleen maar beschrijft wat er aan de hand is maar geen oorzaak aanduidt. De oorzaak van fibromyalgie is namelijk niet bekend.

Fibromyalgie geeft verschillende klachten tegelijk: pijn, stijfheid, vermoeidheid en soms stemmingswisselingen en darmklachten. Ook hebben veel mensen met fibromyalgie slaapproblemen.

De pijn zit vooral in de spieren, het bindweefsel en in en rondom de gewrichten. De klachten zijn niet altijd even ernstig maar de pijn is vrijwel altijd aanwezig. Mensen met fibromyalgie ervaren een enorme gevoeligheid op bepaalde plekken op het lichaam, de zogenaamde 'tenderpoints'.
Er is geen sprake van beschadigingen of vergroeiingen. Fibromyalgie is géén ontstekingsziekte en is niet erfelijk.


Waardoor kan het komen?

De oorzaak van fibromyalgie is onbekend.

Eerst dacht men dat fibromyalgie ontstond door spanning in de spieren: in dat geval is de bloedtoevoer niet goed en kunnen spierafwijkingen ontstaan. Maar onderzoek wees uit dat bij mensen zonder fibromyalgie dezelfde spierafwijkingen werden gevonden.

Omdat niet de spieren zelf de spanning regelen maar de hersenen, wordt de oorzaak nu daar gezocht. Onderzoekers denken dat er bij mensen met fibromyalgie een storing is bij de wisselwerking van de hersenen, hormonale klieren en het afweersysteem.

Maar er zijn nog steeds geen harde onderzoeksresultaten bekend die uitsluitsel geven over de oorzaak van fibromyalgie.


Hoe wordt het vastgesteld?

Er bestaat geen test of bloedonderzoek om fibromyalgie vast te stellen en ook op röntgenfoto's is niets te zien.
De huisarts kan aan de hand van vragen en lichamelijk onderzoek de diagnose stellen.

Enkele jaren geleden zijn er afspraken gemaakt over de criteria die vaststellen of iemand fibromyalgie heeft. Deze criteria zijn:
  • Chronische pijn en of stijfheid, op drie of meer plekken in het lichaam, zowel boven als onder de taille, zowel links als rechts in het lichaam.
  • De klachten moeten langer dan drie maanden aanwezig zijn
  • 11 van de 18 aanwezige pijnpunten (tenderpoints) moeten klachten geven. Pijnpunten zijn internationaal afgesproken plekken op het lichaam. Deze zitten op specifieke punten van het lijf bijvoorbeeld in de nek, de borst, rug, lies, ellebogen, billen en knieholtes.
 
Wat kan helpen?

Omdat de precieze oorzaak niet bekend is, is er ook geen eenduidige behandeling die deze oorzaak kan aanpakken. Wel zijn er behandelvormen die ervoor kunnen zorgen dat de klachten kunnen verminderen.

Medicijnen
De behandelend arts kan pijnstillers (paracetamol), antidepressiva of slaapmiddelen voorschrijven. Deze antidepressiva en slaapmiddelen mogen echter niet te lang gebruikt worden. Ontstekingsremmende pijnstillers zijn niet nodig aangezien fibromyalgie geen ontstekingsziekte is.

Pijnbestrijding
Omdat mensen met fibromyalgie continue pijn ervaren, kan een behandeling in een pijncentrum zinvol zijn en hen leren met de pijn om te gaan.

Beweging
Voor de conditie en kracht van de spieren is het belangrijk om in beweging te blijven. wanneer u namelijk minder of niet beweegt, verslappen de spieren waardoor bewegen moeilijker wordt. Probeer, ondanks de pijn, actief te blijven en pas desnoods uw activiteiten aan.
Fysio- en oefentherapie Cesar of Mensendieck leert u hoe u het beste in beweging kunt blijven.


Wie kan helpen?

De huisarts is bij de behandeling betrokken en eventueel de behandelaars van het pijncentrum. De fysio- of oefentherapeut kan bewegingsadvies geven.


Ermee leven

Fibromyalgie kan iemands leven ingrijpend veranderen. Vermoeidheid, pijn en stijfheid zijn vrijwel altijd aanwezig. Activiteiten die u vroeger gewoon kon doen, zijn niet vanzelfsprekend meer. De manier van leven en uw activiteiten zult u daarop aan moeten passen.

Het kan over het algemeen geen kwaad om met deze aandoening aan het werk en in beweging te blijven. Bepaalde werkzaamheden kunnen echter moeilijk zijn zodat sommige mensen zich misschien kortdurend ziek melden. Het is over het algemeen gunstiger voor het herstel om naar het werk te blijven gaan en het werk tijdelijk aan te passen. Als dat niet lukt, is het handig om contact te houden met collega's.

U kun altijd een afspraak maken met de bedrijfsarts of de bedrijfsverpleegkundige om de problemen op het werk te bespreken. Misschien is het mogelijk om met kleine aanpassingen aan het werk te blijven. Informatie over het open spreekuur kunt u krijgen bij de arbodienst van uw werk.

De bedrijfsarts en de huisarts kunnen informatie uitwisselen om de begeleiding optimaal op elkaar af te stemmen, maar nooit zonder toestemming van de patiënt. Tegenwoordig is het wettelijk geregeld dat zowel de werkgever als de werknemer zich moeten inzetten voor hervatting van werk (Wet Verbetering Poortwachter).

Online bronnen: Reumafonds.nl

Gerelateerde onderwerpen
Woordenlijst
Links