Prothese / Orthese
Wat is het?
Een onderbeenprothese (Stan Rohrer)Een prothese vervangt een lichaamsdeel en neemt bepaalde functies daarvan over. De prothese wordt gepast op het lichaam, normaliter op het resterende lichaamsdeel, bijvoorbeeld op de resterende beenstomp na amputatie van een bovenbeen.
Een orthese, ook wel brace genoemd, is een soort beugel die onder meer gebruikt wordt bij de correctie van lichaamsafwijkingen. Dit hulpmiddel kan een ontlastende en ondersteunende functie hebben maar kan ook dienen om krom groeien tegen te gaan.
Een orthese wordt vaak gemaakt van leren kokers en metalen frames. Het nadeel van die materialen is het grote gewicht. De moderne beugels zijn gemaakt van kunststof en koolstofvezels. Daardoor weegt de orthese tegenwoordig weinig, maar het is zeer moeilijk om in deze materialen kleine wijzigingen aan te brengen die soms nodig zijn om schuur- of drukplekken tegen te gaan. Daarom zijn de oude (been)beugels met leren kokers en metalen frames ondanks hun gewicht nog veel in gebruik.
Orthopedisch schoeisel en schoenvoorzieningen behoren ook tot de orthesen!
Hoe werkt het?
Een orthese is een uitwendig gedragen lichaamsgebonden hulpmiddel ter ondersteuning, compensatie, immobilisatie, preventie, stabilisatie en ontlasting. Elke orthese is bedoeld om een of meerdere van deze functies te vervullen.
Protheses en orthesen worden aangemeten en gemaakt door daartoe opgeleide mensen, zoals orthopedisch instrumentmakers en bandagisten.
Voor welke problemen wordt het gebruikt?
Prothesen worden meestal gebruikt na amputaties.
Orthesen worden gebruikt door mensen met klachten van het houdings- en bewegingsapparaat. De aandoeningen die deze klachten veroorzaken, zijn zeer divers en de behandeling ervan valt onder verschillende specialismen.
Orthesen worden onder andere gebruikt voor de behandeling van scoliose, een wervelbreuk, bot- en peesletsel, rugklachten door slijtage of na een operatieve ingreep, osteoporose en gewrichtsreuma, bij een instabiel gewricht, een verlamming en bij vormafwijkingen.
Door wie wordt het toegepast?
Orthesen worden (de eerste keer) voorgeschreven door medisch specialisten die zich bezighouden met het houdings- en bewegingsapparaat van patiënten, bijvoorbeeld een revalidatiearts. De specialist stelt het probleem vast en geeft aan of het dragen van een orthese mogelijk een oplossing is. Bij het vervaardigen en aanmeten kunnen medisch instrumentmakers, orthopedisch schoenmakers en podotherapeuten betrokken zijn.
Bijwerkingen en risico's
Als een prothese of orthese niet goed past of op een verkeerde manier wordt gedragen, kunnen er beschadigingen aan de huid ontstaan. Mensen met een allergie voor kunststoffen of lijm kunnen reageren op de gebruikte materialen.
