Werkendlichaam Powered by EMC

Biologicals zijn relatief nieuwe geneesmiddelen. Deze worden niet op een chemische manier gemaakt maar door middel van biotechnologische technieken, in dit geval met genetisch veranderde bacteriën.

Biologicals spelen een rol bij het binnen de perken houden van ontstekingsprocessen, vooral gewrichtsontstekingen.
Veel van de biologicals kunnen de werking van lichaamseigen stoffen van het immuunsysteem nabootsen of beïnvloeden.

De huidige biologicals worden onder meer ingezet bij reumatische aandoeningen zoals reumatoïde artritis.

Het afweersysteem produceert bij reumatoïde artritis veel ontstekingsfactoren. Een van deze factoren heet Interleukine-1. Deze factor is mede verantwoordelijk voor de pijn, zwelling en stijfheid bij reumatoïde artritis.

TNF staat voor Tumor Necrosis Factor, dit is een andere factor die een rol speelt bij reumatische aandoeningen. TNF-remmers remmen de aanmaak van deze factor.

Het menselijk immuunsysteem dient ervoor om lichaamsvreemde elementen zoals baceteriën en virussen onschadelijk te maken. Dit is een complex samenspel tussen verschillende type cellen zoals B- en T-lymfocyten en ontstekingseiwitten zoals TNF-alfa en Interleukine-1.
Biologicals kunnen in dit samenspel ingrijpen en zo ontstekingen krachtig en snel onderdukken.

Sommige biologicals grijpen in op de ontstekingseiwitten en andere richten zich op het remmen of uitschakelen van bepaalde cellen van het immuunsysteem.
Door bepaalde ontstekingsfactoren te remmen, werken deze medicijnen vaak beter dan gewone ontstekingsremmers.

Er zijn verschillende biologicals zoals:

Adalimumab
Adalimumab is de meest recent ontwikkelde TNF-blokker. TNF alpha speelt een belangrijke rol bij het ontstaan en het in stand houden van ontstekingen. Door deze eiwit-achtige stof te blokkeren, kunnen de ontstekingen voorkomen en/of geremd worden. Adalimumab (merknaam Humira) kan thuis door de patiënt zelf worden toegediend.
Adalimumab is geregistreerd voor de behandeling van reumatoïde artritis , artritis psoriatica, de ziekte van Bechterew en die ziekte van Crohn.

Infliximab
Infliximab (merknaam Remicade) is een TNF-blokker. Het hecht zich specifiek aan TNF-alfa, dat hierdoor niet meer zijn ontstekingsbevorderende werking kan uitoefenen. Infliximab wordt rechtstreeks in de bloedbaan geïnjecteerd (dit heet intraveneus) door middel van een infuus. Dit gebeurt altijd onder toezicht van een gespecialiseerd arts. Het infuus moet om de zes tot acht weken herhaald worden. Infliximab is geregistreerd voor de behandeling van Crohn, de ziekte van Bechterew, reumatoïde artritis en artritis psoriatica.

Etanercept
Etanercept (merknaam Enbrel) is ook een TNF-blokker. Het zorgt ervoor dat TNF uit het bloed en weefsel inactief wordt gemaakt.
Etanercept dient wekelijks geïnjecteerd te worden.
Etanercept is geregistreerd voor de behandeling van artritis psoriatica, reumatoïde artritis, psoriasis en de ziekte van Bechterew.

Anakinra
Anakinra is een Interleukine-1 (IL-1)-blokker. Interleukine-1 is een eiwitachtige stof die een rol speelt bij het ontstekingsproces. Anakinra blokkeert als het ware de toegang voor IL-1 waardoor de specifieke reactie wordt verhinderd. Anakinra dient elke dag geïnjecteerd te worden.
Anakinra is geregistreerd voor de behandeling van reumatoïde artritis.

Rituximab
Rituximab (merknaam MabThera) hecht zich aan bepaalde witte bloedcellen, de zogenaamde B-lymfocyten. Rituximab wordt in combinatie met methotrexaat toegepast bij de behandeling van mensen met ernstige RA die niet goed reageren op andere therapieën (waaronder minimaal één TNF-blokker).
Rituximab wordt toegediend per infuus, in het ziekenhuis.
Rituximab is geregistreerd voor de behandeling van lymfeklierkanker en reumatoïde artritis.

Abatacept
Abatacept (merknaam Orencia) hecht zich specifiek aan bepaalde witte bloedcellen, de T-lymfocyten. De arts kan Abatacept voorschrijven bij ernstige reumatoïde artritis wanneer eerdere behandelingen niet geholpen hebben, waaronder minimaal één TNF-blokker.
Abatacept wordt in het ziekenhuis per infuus gegeven. Dit infuus moet elke vier weken herhaald worden.
Abatacept is geregistreerd voor de behandeling van reumatoïde artritis.

Biologicals worden vooral bij reumatoïde artritis gebruikt. Bij de meeste mensen met reumatoïde artritis verlichten Biologicals de klachten. Bij sommige mensen verminderen de zwellingen en zet de ziekte zich niet of nauwelijks voort zodat de gewrichten niet verder beschadigd raken.

Biologicals kunnen alleen door een specialist, meestal een reumatoloog, worden voorgeschreven. Soms moeten ze in het ziekenhuis in dagbehandeling worden gegeven.

Bij het toedienen van biologicals in de vorm van een injectie, kan de huid rood worden of zwellen. Ook kunnen blauwe plekken, jeuk of pijn ontstaan. Daarnaast kan hoofdpijn voorkomen.

Andere bijwerkingen kunnen zijn: een verhoogde kans op infecties en een tekort aan witte bloedlichaampjes. Dit word altijd goed gecontroleerd door de specialist.
Infecties die kunnen optreden zijn bijvoorbeeld gordelroos en longontsteking. Daarom mogen Biologicals niet worden toegediend bij mensen die een infectie hebben, ook niet als het een keelontsteking is.

Voordat Biologicals voorgeschreven worden, wordt ook altijd een tuberculosetest gedaan omdat een oude of latente tuberculose-infectie door het gebruik van Biologicals kan opspelen.

Op korte termijn hebben TNF remmers bijna geen bijwerkingen. Of deze nieuwe medicijnen op lange termijn blijven werken en wat de bijwerkingen zijn, moet nog onderzocht worden.