Werkendlichaam Powered by EMC

Een gewricht is een beweeglijke verbinding tussen botstukken. Afhankelijk van de soort beweging die gemaakt moet worden, zijn er verschillende soorten gewrichten. Zo zijn er bijvoorbeeld ronde- of kogelgewrichten zoals de heup en scharniergewrichten zoals de elleboog.

Een gewricht wordt gevormd door twee botstukken waarvan de uiteinden zijn bekleed met kraakbeen. Dit kraakbeen is glad en elastisch weefsel.  Samen met het vocht (dat in het gewricht wordt aangemaakt) kan hierdoor een soepele beweging gemaakt worden en tevens worden schokken opvangen.

Elk gewricht is rondom omgeven door een stevige gewrichtskapsel met daarin een ruimte met vocht. Het kapsel houdt de botten bij elkaar en is aan de binnenzijde bekleed met een slijmvlieslaag (de synoviale laag). Deze maakt het smeermiddel voor het kraakbeen aan. Het gewrichtssmeer bekleedt de gewrichtsvlakken met een dunne film waardoor de gewrichtsvlakken steeds van elkaar gescheiden blijven, waardoor schokken worden opgevangen en wrijving tot een minimum wordt beperkt.

Omdat kraakbeen zijn voeding krijgt uit de gewrichtsvloeistof en niet van bloedvaten is het nogal kwetsbaar. Gedurende het hele leven breekt het lichaam oud kraakbeen af en maakt het nieuw kraakbeen aan. De normale kraakbeendikte bij een volwassene in de heup en knie is ongeveer 5 mm. Wanneer het kraakbeen beschadigt, kan de soepele werking van het gewricht op den duur verloren gaan.

In het kapsel zitten veel bloedvaten om de slijmvlieslaag te voeden. Verder zitten er in het kapsel veel zenuwtjes met daaraan kleine sensors (metertjes) om spanning op het gewricht en de botten te meten. Doordat deze sensors weer via het zenuwstelsel zijn verbonden met de spieren kan het gewricht worden beschermd tegen abnormale bewegingen. Samen met de spieren zorgt dit voor de actieve stabilisatie van het gewricht. Daarbij is het belangrijk dat de spieren goed ontwikkeld zijn. De spieren zijn ook nodig voor de beweging van het gewricht.

Het gewrichtskapsel wordt verstevigd door banden die de botten stevig aan elkaar verbinden. De banden zijn belangrijk voor de stabiliteit van een gewricht. Dit is wel een passieve stabiliteit, de banden zijn kwetsbaar bij een abrupte beweging en grote abnormale belasting. Bekende voorbeelden van banden zijn de enkelbanden en de kruisbanden van de knie.

Klachten aan een gewricht kunnen vele verschillende oorzaken hebben. Ze kunnen het gevolg zijn van gescheurd kraakbeen, een gescheurde meniscus, gescheurde banden, gebroken bot, losse bot- en of kraakbeenstukjes, slijtage van het gewricht of een combinatie hiervan. Verder kan een gewrichtsontsteking voor klachten zorgen. Gewrichtsontsteking kan ook een onderdeel zijn van reumatische aandoeningen of andere ziektes.

Hieronder meer informatie over problemen, ziektes en aandoeningen van een gewricht.