Werkendlichaam Powered by EMC

Vitamine D of cholecalciferol (vitamine D-3) is een van de weinige vitamines die het lichaam zelf kan maken. Onder invloed van zonlicht (ultraviolette straling) wordt in de huid vitamine D gevormd.
Deze hoeveelheid is echter niet voor alle mensen en onder alle omstandigheden genoeg en daarom is aanvulling via de voeding nodig.

In vette vis zoals paling, haring, zalm, makreel en bokking zit veel vitamine D-3. De gehaltes in vlees, zuivelproducten en eieren zijn aanzienlijk lager. In Nederland wordt ook vitamine D aan margarine toegevoegd. Dit is meestal vitamine D-3, maar soms wordt ook vitamine D-2 (ergocalciferol) toegevoegd. Het is bestand tegen hoge temperaturen zoals die bij het bakken en braden van eten voorkomen, maar het is wel gevoelig voor zonlicht.

Vitamine D-3 en D-2 hebben vrijwel dezelfde functie in het lichaam. Vitamine D-2 wordt niet door het lichaam aangemaakt, maar komt wel in de natuur voor. De stof kan ook kunstmatig worden gemaakt door dierlijk vet met ultraviolet licht (UV) te bestralen en toe te voegen aan levensmiddelen.

Het lichaam heeft vitamine D nodig voor stevige botten en tanden. Het zorgt ervoor dat calcium en fosfaat goed uit de voeding worden opgenomen en in de botten en tanden worden vastgelegd. Daarom is vitamine D nodig om botontkalking (osteoporose) tegen te gaan.
Tot voor kort was het toevoegen van vitamine A en D aan halvarine, margarine en bak- en braadvetten verplicht. Nu geldt de wettelijke verplichting niet meer, maar alle fabrikanten in Nederland hebben afgesproken vitamine A en D te blijven toevoegen. Als deze vitamines aan deze producten zijn toegevoegd, wordt dat op de verpakking duidelijk aangegeven.

Belangrijke bronnen van vitamine D zijn halvarine, margarine en bak- en braadproducten, waaraan vitamine D is toegevoegd. In vette vis zit van nature veel vitamine D-3. Ook leveren vlees en volle melkproducten vitamine D.

Omdat deze vitamine zo'n belangrijke rol speelt bij de botopbouw, is de behoefte van kinderen aan vitamine D extra groot. Ook zwangere vrouwen, moeders die borstvoeding geven en baby's wordt aangeraden extra vitamine D te gebruiken. Vrouwen boven de 50 jaar en mannen vanaf 60 jaar hebben eveneens extra vitamine D nodig. Ook mensen die niet of nauwelijks in het daglicht komen (bijvoorbeeld nachtwerkers) of mensen die in de buitenlucht de huid bedekken en mensen met een donkere huidskleur, hebben kans op een vitamine D-tekort.

Het is het beste om vitamine D via het voedsel binnen te krijgen maar als het nodig is, kan een supplement gebruikt worden. De maximaal veilige dosis per dag (uit voeding én supplementen) is 50 microgram.